Co warto poznać i przeżyć do siódmego roku życia?

W latach 90. w Niemczech przeprowadzono projekt badawczy, na podstawie którego powstała lista wiedzy i doświadczeń, jakie warto by każde dziecko miało w swoim wyposażeniu. Opisała je Donata Elsenbroich w książce Co siedmiolatek wiedzieć powinien.

Poniżej znajdują się wybrane 62 punkty z tej listy. Zawiera ona emocje, odczucia wewnętrzne, wiedzę, umiejętności, rozumienie i konkretne doświadczenia fizyczne. Mówiąc szczerze, przeglądając to niezwykle bogate zestawienie, zastanawiałem się, ile jest rzeczy, których ja sam nie doświadczyłem albo chciałbym doświadczyć ich więcej. A nie mam już siedmiu lat…

Co warto poznać i przeżyć… w każdym wieku.

  1. Odczuwać własną obecność jako coś pozytywnego.
  2. Nie mylić głodu z gniewem, zmęczenia ze smutkiem.
  3. Rozpoznawać podstawowe zależności między tym, co dzieje się z ciałem i z uczuciami, np. kiedy się boję, boli mnie brzuch.
  4. Znać opisy stanów uczuciowych: Gotuje się we mnie…, być w skowronkach.
  5. Wspólnie z ojcem gotować, sprzątać, biwakować, chodzić po lesie. W czasie choroby być przez niego pielęgnowanym.
  6. Doświadczyć tego, że człowiek unosi się na wodzie.
  7. Umieć się huśtać: wiedzieć, co jego ciało robi z huśtawką, co huśtawka robi z jego ciałem.
  8. Odbyć co najmniej jedną wojnę na poduszki.
  9. Ulepić bałwana. Zbudować zamek z piasku i tamę na strumieniu. Zrobić z rodzicami pochodnię, wiatrak.
  10. Umieć rozpalić i zgasić ognisko na polanie.
  11. Robić masło. Ubijać śmietanę. Mieszać, kroić, obierać ze skóry, zagniatać, przecierać przez sitko. Wiedzieć, co znaczy „szczypta soli”.
  12. Doświadczyć, jak jego własny pomysł udoskonalenia czegoś jest wprowadzany w życie.
  13. Podróżować. Doświadczyć różnicy między komfortem a prymitywnymi warunkami. Doświadczyć, czym jest tęsknota za domem.
  14. Nocować u innej rodziny. Mieć kontakt z innymi modelami rodzin, innymi zasadami. Znać jakiś zwyczaj obowiązujący tylko we własnej rodzinie.
  15. Dawać datki. Żebrakowi do kapelusza, do futerału od skrzypiec, do puszki.
  16. Doświadczyć bycia pod czyjąś opieką w niegroźnej chorobie.
  17. Umieć się wyciszyć.
  18. Pójść do muzeum.
  19. Wybrać rzecz, którą zatrzyma i przekaże własnym dzieciom.
  20. Chcieć założyć kolekcję.
  21. Mieć świadomość ogromu świata, istnienia innych kontynentów.
  22. Odczuwać różnicę między jedzeniem a posiłkiem. Ruchem a gestem. Brzydkim i ładnym zapachem. Hałasem a dźwiękiem. Widzeniem, patrzeniem, spoglądaniem.
  23. Znać numery telefonów alarmowych.
  24. Umieć dotrzymać tajemnicy.
  25. Pamiętać o dotrzymaniu przyrzeczenia.
  26. Widzieć, że własne interesy mogą być reprezentowane przez innych.
  27. Znać metody zabezpieczania przed zepsuciem się jedzenia.
  28. Samemu coś zreperować.
  29. Znać różnicę między targiem a supermarketem.
  30. Wytłumaczyć coś dorosłemu.
  31. Wspólnie z dorosłym dojść do tego, że na jakieś pytanie nie ma odpowiedzi
  32. Wspiąć się na drzewo.
  33. Umieć się obchodzić z ryglami, kluczami.
  34. Otrzymać lub wysłać e-mail.
  35. Zobaczyć, jak wygląda własne imię napisane na piasku? Na śniegu, na leśnej ściółce, na zaparowanej szybie?
  36. Odczuć radość i podekscytowanie na widok niezapisanej, niezamalowanej kartki papieru.
  37. Znać jakąś książkę od deski do deski.
  38. Umieć opowiadać sny.
  39. Potrafić pogodzić skłócone strony. Nie wziąć udziału w kłótni.
  40. Wyobrażać sobie samego siebie, zanim przyszedł na świat.
  41. Przekroić pestkę, zobaczyć jej wnętrze.
  42. Studiować żyłki na liściu i na własnej ręce.
  43. Wiedzieć, jak pachną owoce. Mieć ulubione zapachy.
  44. Umieć naśladować głosy ptaków i zwierząt.
  45. Słuchać echa i je wywoływać.
  46. Śpiewać pewnym głosem.
  47. Poczuć, że jakiś rytm porywa jego nogi do tańca, a jakiejś głośności nie może już wytrzymać.
  48. Umieć dozować własną siłę (przy bębnieniu, masowaniu).
  49. Znać wyzwiska. Mieć pojęcie o różnych stylach, konwencjach językowych, gdzie co się mówi.
  50. Wbić gwóźdź, wkręcić śrubkę, umieć wymienić baterię.
  51. Schylać się, kiedy komuś coś upadnie.
  52. Dawać się innym wypowiedzieć. Wiedzieć, co to znaczy. Umieć poczekać na swoją kolej.
  53. Wiedzieć, że nie wszystkie życzenia od razu się spełniają.
  54. Odbyć wędrówkę. Doświadczyć odległości, odcinka drogi, po którym chce się pić. Mieć cel przed oczami.
  55. Znać kilka kształtów liści.
  56. Wiedzieć, co w przyrodzie jest jadalne, a co nie.
  57. Odczuć naturę jako przyjaciela i wroga. Naturę wrażliwą na działania człowieka, konieczność jej ochrony. I jako potęgę, niebezpieczeństwo.
  58. Brać udział w ustalaniu reguł. Zmienić regułę. Kojarzyć pojęcie wyjątku.
  59. Znać kolor swoich oczu, namalować autoportret.
  60. Wyczuć puls u znajomego, u zwierzęcia i u siebie.
  61. Spotkać znawcę, eksperta, mistrza.
  62. Odczuć dumę z bycia dzieckiem. Tylko dzieckiem.

To wszystko. Dużo czy mało jak na pierwsze siedem lat życia? A może na coś jest za wcześnie a w zamian warto dodać coś innego?

Zobacz także / Related post
Tomasz Smaczny on EmailTomasz Smaczny on FacebookTomasz Smaczny on InstagramTomasz Smaczny on Linkedin
Tomasz Smaczny

Cześć! Nazywam się Tomasz Smaczny. Naprawdę. No to już wiesz, dlaczego kocham smakować życie! Lubię doświadczać, odkrywać i uczyć się o świecie, który mnie otacza. W ciągu 40+ lat przeżyłem całkiem sporo… i ciągle mi mało. W moim przekonaniu smaczny sposób na życie jest na wyciągnięcie ręki dla każdego. Dla Ciebie również! Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, zajrzyj do Intro.


  • Bardzo ładnie opisane. O części rzeczy z tej listy zapominamy albo jakoś ich nie zauważamy. Chciałbym, aby moje dziecko to wszystko przeżyło, choć mam mieszane uczucia co do wbijania gwoździa :p

  • Chyba dużo, ale myślę, że zaprocentuje na dalsze lata życia:)

  • Patrycja Dorsz Vel Drożdż

    Bardzo ciekawa lista! Wspaniale piszesz. Polubiam to miejsce:)

    • Patrycja – bardzo dziękuję. Dodajesz skrzydeł. Ja Twoje miejsce też polubiłem, bo jest mi po drodze 🙂

  • Świetny spis 🙂 W wolnej chwili według Twojej listy sprawdzę co już umie moja sześciolatka 🙂

Zobacz także
Najważniejsza reguła gry z dziećmi.

Najważniejsza reguła gry z dziećmi.

W latach 90. w Niemczech przeprowadzono projekt badawczy, na podstawie którego powstała lista wiedzy i doświadczeń, jakie warto by każde
Read More
Uniwersalny przepis na zdrowy i spokojny dziecięcy posiłek, który nigdy się nie znudzi.

Uniwersalny przepis na zdrowy i spokojny dziecięcy posiłek, który nigdy się nie znudzi.

W latach 90. w Niemczech przeprowadzono projekt badawczy, na podstawie którego powstała lista wiedzy i doświadczeń, jakie warto by każde
Read More
Boisz się powrotu z macierzyńskiego? Nie jesteś z tym sama!

Boisz się powrotu z macierzyńskiego? Nie jesteś z tym sama!

W latach 90. w Niemczech przeprowadzono projekt badawczy, na podstawie którego powstała lista wiedzy i doświadczeń, jakie warto by każde
Read More
Wszystko co warto wiedzieć na temat negatywnych skutków odwracania uwagi dzieci (i jak sobie radzić lepiej).

Wszystko co warto wiedzieć na temat negatywnych skutków odwracania uwagi dzieci (i jak sobie radzić lepiej).

W latach 90. w Niemczech przeprowadzono projekt badawczy, na podstawie którego powstała lista wiedzy i doświadczeń, jakie warto by każde
Read More
Być głośno czy cicho, kiedy dziecko śpi? Mądry argument, który ostatecznie mnie przekonał.

Być głośno czy cicho, kiedy dziecko śpi? Mądry argument, który ostatecznie mnie przekonał.

W latach 90. w Niemczech przeprowadzono projekt badawczy, na podstawie którego powstała lista wiedzy i doświadczeń, jakie warto by każde
Read More